English |  فارسی |  Русский  
صفحه اول
انتخابات از آجندا خارج شد
حلقۀ حاکم در کابل: مغلوب داخل، مطرود بیرون
مشکل امریکا حل می‌شود،بحران افغانستان ادامه می‌یابد
حمله بر مصلای مزاری؛ مسوول داعش، متهم حکومت
رویارویی قشر سیاسی کابل دربارۀ «انتخابات» و «صلح»
دستورکار مذاکرات سرنوشت‌ساز ملا برادر و زلمی خلیل‌زاد در دوحه
پنج هدف حکومت از تدویر لویه جرگۀ مشورتی
ظهور «مرتضوی» دیگر...
در نشستی کنفرانس بین‌الافغانی مسکو بررسی شد: روسیه نفوذش را در افغانستان به‌رخ کشید
آیا دست غنی از کمیسیون‌های انتخاباتی کوتاه شد؟
برایند نشست بین الافغانی مسکو
قطعیت خروج امریکا در بحبوبۀ اطمینان کابل
طرف‌ها نشست بین‌الافغانی مسکو را سازنده و موفقیت‌آمیز خواندند
خوش‌بینی محتاطانۀ عبدالله از نشست مسکو
سفارت روسیه در کابل: مقامات روسی در نشست دیالوگ بین‌الافغانی در مسکو شرکت نمی‌کنند
نشست «گفت‌وگوهای بین‌الافغانی» در روسیه برگزار می‎شود
آیا غنی صلاحیت عزل محقق را دارد؟
آژیر فروپاشی در کابل
جوی خون در صفوف نیروهای امنیتی افغانستان
سه تیم مدعی پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان
افغان‌های مقیم روسیه بر هماهنگی و مشارکت در قضایای افغانستان تأکید کردند
در انتظار مجلسِ فرمان‌بردار
وزارت خارجه روسیه: امریکا در پی بدنام‌سازی سیاست روسیه در قبال افغانستان است
زورآزمایی بازیگران محذوف
فروپاشی اردوگاه مجاهدین
انتخابات 2019؛ جدالِ دو روایت
تعویق انتخابات؛ برهم‌زدن آرایش سیاسی به قیمت بحران مشروعیت
موضع مشترک ایران با طالبان
متحد دیروز، تروریست امروز
فرمان‌های انقلابی صالح
  صفحه اول/
ارگ و پیاده‌سازی آخرین نظریه‌های قومی
/11.12.2018
ارگ و پیاده‌سازی آخرین نظریه‌های قومی
نویسنده: میرویس قادری
طرح تازۀ وزارت تحصیلات عالی افغانستان دربارۀ سهمیه‌بندی کانکور و تأیید آن از جانب کابینۀ حکومت وحدت ملی، به اختلافات گستردۀ اجتماعی دامن زده است.

وزارت تحصیلات عالی افغانستان می‌گوید که طرح تازه به واقعیت‌های اجتماعی کنونی کشور پاسخگو می‌دهد. زیرا، در حال حاضر در شماری از ولایات حقوق‌دان، داکتر، متخصص زراعت و... وجود ندارد و حکومت نمی‌تواند دروازۀ ادارات دولتی را ببندد و مکلف است که طرحی را به منظور تقویت نهادهای این ولایات روی دست گیرد.

فیصل امین، سخن‌گوی وزارت تحصیلات عالی می‌گوید که بر اساس این طرح، ۷۵ درصد بست‌های تحصیلی به رقابت سرتاسری گذاشته خواهد شد؛ اما ۲۵ درصد دیگر سهم باشنده‌های زون‌هایی خواهند بود که دانشگاه در آن موقعیت دارند.

بر بنیاد طرح جدید وزارت تحصیلات عالی، ولایات افغانستان متناسب نفوس‌شان در آزمون کانکور و رشته‌های تحصیلی دانشگاه‌ها، دانشجو خواهند داشت. این طرح از دورۀ حکومت حامد کرزی بدین‌سو روی میز وزارت تحصیلات عالی و رییس‌جمهور قرار داشته است. اما به دلیل اعتراضات مردم و جمعی از نمایندگان مناطق مرکزی (هزاره‌ها) طرح تحصیلات عالی در حکومت سابق اجرایی نشد.

در طرح مشترک تازۀ وزارت تحصیلات عالی و وزارت معارف، ۲۵ درصد پذیرش دانشگاه‌ها در رشته‌های پرکاربرد و ضروری چون طب، انجنیری، حقوق، اقتصاد، زراعت و کمپیوترساینس به کوچی‌ها و داوطلبان ولایت‌هایی تعلق گرفته که به باور این وزارت‌ها کمتر توسعه یافته‌اند و داوطلبان آن هم نمی‌توانند از راه رقابت عمومی به این دانشکده‌ها راه‌یابند.

حکومت مدعی است که طرح تازه به منظور تحقق «عدالت اجتماعی» و «انکشاف متوازن» روی دست گرفته شده است. در این طرح، تمرکز به ولایات پشتون‌نشین و «کوچی‌ها» می‌باشد. هرچند در گزارش ریاست‌جمهوری و طرح وزارت تحصیلات عالی که به رسانه‌ها درز کرده، به جای ولایت پشتون‌نشین، مناطق کمتر توسعه یافته تذکر داده شده است.

هفده سال پسین فرصت استثنایی به شماری از اقوام به ویژه هزاره‌ها بود. آنان راه تعلیم و تحصیل در پیش گرفتند و به‌گونۀ گسترده وارد دانشگاه‌ها و نهادهای اکادمیک گردیدند. بر بنیاد احصاییۀ غیر رسمی، هزاره‌ها به لحاظ جمعیت در جایگاه سوم در میان اقوام افغانستان قرار دارند. اما حضور هزاره‌ها در دانشگاه‌ها غیرقابل مقایسه با دیگر اقوام می‌باشد. در اکثریت دانشکده‌های افغانستان، اکثریت دانشجویان را هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. یکی از استادان مطرح دانشگاه کابل که همزمان در چند فاکولته تدریس می‌کند، می‌گوید که در اکثریت مطلق صنف‌ها به طور میانگین 70 درصد دانشجویان او را هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. ترکیب یک‌جانبۀ اجتماعی در دانشگاه‌های مرکز و ولایات برای ایلیت سیاسی پشتون‌ تحمل‌ناپذیر است.

از آنجایی‌که اکثریت استادان دانشگاه‌ها را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند، همواره گزارش‌هایی از درگیری و نزاع میان استادان و دانشجویان وجود داشته است.

سال گذشته یک دانشجوی هزاره پس از درگیری با یکی از استادان، دست به خودکشی زد. چند سال پیش، دانشجویان فاکولتۀ علوم اجتماعی دانشگاه کابل به طور دست‌جمعی دست به تحصن زدند و از برخورد قومی و سیاسی استادان شاکی بودند. ماجرا تا جایی بالا گرفت که رییس‌جمهور سابق دست به کار شد و به نزاع کلان در دانشگاه پایان داد. همین چند روز پیش، درگیری میان محصلان هزاره و پشتون در خوابگاه دانشگاه کابل، باعث قتل و جراحت چندتن گردید و دانشگاه برای یک هفتۀ متوالی تعطیل شد. حکومت وحدت ملی دربارۀ نزاع دانشگاه جلسۀ اضطراری برپا کرد و ادامۀ منازعۀ قومی را تهدیدی در برابر امنیت ملی کشور خواند.

پشتون‌ها خود را قربانی جنگ جاری می‌دانند. در حال حاضر وضعیت آموزش و پرورش در اکثر ولایات پشتون‌نشین فاجعه‌بار است. شمار قابل توجهی از مکاتب به دلایل فرهنگی- اجتماعی و همچنان تهدیدهای طالبان مسدود است. همین سال پار از یک ولایت جنوبی، دو دانش‌آموز دختر به دانشگاه راه یافت. اما برعکس از ولایت دایکندی در مرکز افغانستان، صدها و هزاران دختر به دانشگاه کابل راه یافتند. این وضعیت برای حکام افغانستان مایۀ نگرانی است. سران پشتون تلاش دارند که با تغییر سیستم کانکور، از شگاف بیشتر اجتماعی جلوگیری کنند. آنان در ده سال گذشته تمام امکانات و فرصت‌ها را در اختیار دانشجویان مناطق جنگزده قرار دادند. کورس‌های کوتاه‌مدت و درازمدت آموزشی راه انداختند و برنامه‌های آماده‌گی کانکور را روی دست گرفتند، اما ظاهراً این تلاش‌ها نتوانسته کمکی به متوازن‌سازی حضور دانشجویان در دانشگاه‌ها نماید.

افشای طرح تازه، هزاره‌ها را که تازه از فشار بازداشت علی‌پور، فرمانده نام‌آور محلی و هجوم طالبان به ولسوالی‌های پرنفوس جاغوری و مالستان و مهاجرت دست‌جمعی هزاران تن بیرون شده بودند، باردیگر در شوک فرو برد!

هزاره‌ها با وجود حضور اندک در بدنۀ نظام و ساختارهای خدمات ملکی و نیروهای امنیتی، از این‌که فرصت استثنایی برای تعلیم و تحصیل دارند و هزارتن از جوانان‌شان راهی دانشگاه‌ها می‌شوند، در هفده سال گذشته خوشنبود بودند. اما حملات هدفمند گروه داعش بر مراکز آموزشی هزاره‌جات و فشارهای متنوع حکومت، اوضاع آنان را خراب کرده است. جمعی از نمایندگان هزاره، طرح تازۀ حکومت را «جنایت علیه بشریت»، «اپارتاید» و «حذف سیستماتیک» خوانده‌اند.

در طرح تازه، معیار سواد، دانش و شایسته‌گی نیست. بل دانش‌آموزان به لطف سهم قومی و منطقه‌ای‌شان به دانشگاه‌ها راه خواهند یافت. پژوهشگران حوزۀ تعلیم و تربیه معتقد هستند که اجرایی‌سازی این طرح، روی کیفیت نظام آموزشی و اعتبار دانشگاه‌ها تأثیر منفی بر جا خواهد گذاشت. زیرا، دیگر دانش‌آموزان آن تلاش و زحمت لازم را نخواهند کشید و به دانشگاه‌ها نیز دانشجویان ضعیف، کم‌سواد و بی‌ظرفیت راه خواهند یافت.

در چهار و اندی از دورۀ حکومت محمد اشرف غنی، بارها شاهد درگیری‌های قومی و گروهی بوده‌ایم. یک جنجال قومی و منطقه‌یی پایان نمی‌یابد که تنش تازه‌یی شکل می‌گیرد. انگار مأموریت رییس‌جمهور غنی بحران‌زایی و خلق درگیری‌های قومی، تباری و گروهی باشد. باورها بر این است که غنی در پایان دورۀ حکومت وحدت ملی، در پی اجرای آخرین برنامه‌های قومی و سیاسی خویش می‌باشد.
فارسی.رو
ارسال اين صفحه به دوستتان
برای چاپ
صفحه اول
اخبار
روسيه و افغانستان
افغانها مقيم روسيه
معرفی چهره ها
آسيای مرکزی
از منابع روسي
مصاحبه
عکس ها
Google

RSS

matlab@farsi.ru








© 2003-2007 نشريهء آزاد افغانی
كليه حقوق اين سايت متعلق به «افغانستان.رو» ميباشد
نظرات نویسندگان مقالات ممکن است مغایر با موضع اداره سايت باشد
استفاده از مطالب سايت با ذکر ماخذ آزاد است.
--2.1--