English |  فارسی |  Русский  
صفحه اول
امریکا «کمک» نمی‌کند. هزینۀ «پایگاه‌ها» را می‌پردازد
آیا منطقه قادر به پرکردن خلای امریکا در افغانستان است؟
غنی با چه پشتوانه‌یی به ادامۀ حکمرانی دلبسته است؟
انتخابات به تأخیر می‌افتد
ندامت لابی‌ها چهار سال پس از انعقاد پیمان
وزارت خارجۀ روسیه: گزینۀ نظامی در افغانستان راه‌حل نیست
اضطراب از کرنش و انعطاف‌پذیری امریکا در برابر طالبان
آیا افغانستان وارد جنگ خونین مذهبی می‌شود؟
شش گزینۀ احتمالی مورد حمایت امریکا در افغانستان
از بلاتکلیفی انتخابات پارلمانی تا تأخیر در انتخابات شورای ولسوالی‌ها
احزاب به میدان آمد
چرایی کناره‌گیری "رییس‌جمهور در سایۀ افغانستان"
برگشت خلیل‌زاد؛ استقبال تکنوکرات‌ها، سراسیمگی جهادی‌ها
ازبیکستان مقصد سفر هزاران گردشگر افغانستان
عوامل احیای طالبان
مقصر کیست؟
روسیه طالبان را از فهرست سیاه خارج میسازد
یورش طالبان به غزنی در گرماگرم مذاکرات صلح
نظام پدرمیراثی در سایۀ لیبرال دموکراسی
هراس از برپایی انتخابات شفاف و عادلانه
انتقاد از نجات و بدرقۀ داعش در جوزجان
داعش؛ افول در شمال، احیا در شرق
اقلیت هندو و سک افغانستان را ترک می‌کند
بی‌همتایی اشرف‌غنی در عوام‌فریبی
ائتلاف بزرگ افغانستان با شعار تسخیر ارگ روی صحنه آمد
دوستم با کوله‌باری از درس و عبرت برگشت
"کاکا" را به‌خانۀ سالمندان بفرستید
افغانستان؛ از تحریم تا مهندسی انتخابات
برنده و بازندۀ مذاکرات مستقیم امریکا با طالبان
برخورد ارباب - رعیتی در سایۀ اتحاد استراتژیک
  صفحه اول/
موانع فراراه طرح جدید صلح
/9.3.2018
موانع فراراه طرح جدید صلح
نویسنده: وحید مژده
پیشنهاد رئیس جمهور غنی به منظور صلح با طالبان که روز 28 فبروری در نشست پروسۀ کابل مطرح شد، مورد توجه رسانه های ملی و بین المللی قرار گرفت. آنچه که توجه را به خود جلب نموده، سکوت طالبان در مورد این پیشنهاد است که عده ای آنرا نشان از تغییر در رویۀ طالبان ارزیابی نموده و دلیلی بر رضائیت آنان دانستند. بعضی ها نیز تحلیل نمودند از آنجایی که در نتیجۀ تطبیق استراتژی جدید دونالد ترامپ، طالبان و پاکستان تحت فشار قرار گرفته اند، طالبان راهی جز پذیرفتن این پیشنهاد و یا نابود شدن ندارند.

هرچند این طرح از نظر طالبان تازگی نداشت و طالبان در عکس العمل به آن گفتند که "رئیس جمهور از کنار خواست اصلی طالبان یعنی تعیین تاریخی برای خروج نیروهای خارجی از کشور بی اعتنا گذشت" اما حقیقت اینست که رئیس جمهور می داند چنین طرح ها برای آوردن طالبان به میز مذاکرات بی ثمر است و تجربۀ پیوستن حکمتیار به حکومت را نمی توان به طالبان نیز تعمیم داد. اما آنچه که پیشنهاد صلح رئیس جمهور را از گذشته متمایز می سازد اینست که او رسما در یک کنفرانس بین المللی، طالبان را به عنوان یک گروه مخالف سیاسی به رسمیت شناخت و به آنها پیشنهاد مشارکت در قدرت را نمود. شاید همین بخش از این طرح را طالبان پیروزی برای خود تلقی کرده و ترجیح داده اند تا خاموش باقی بمانند.

دولت افغانستان در گذشته و حتی زمانیکه شورای عالی صلح را به میان آورد، طرح مشخصی برای صلح با طالبان ارائه ننمود. گاهی از آنان خواهان سلاح بر زمین نهادن و تسلیم شدن بود و زمانی هم از آنها می خواست تا به جای توسل به خشونت، با استفاده از راهکار های دیموکراتیک و جلب رای مردم به قدرت سیاسی دست یابند.

اما در مجموع نظر دولت افغانستان این بود که طالبان گروه مستقل نیستند و سراپا تحت کنترول دولت پاکستان اند. حامدکرزی بار ها گفت که باید پاکستان تحت فشار قرار بگیرد تا مراکز طالبان را در خاک خود از بین ببرد. اگر این کار صورت گیرد، طالبان مجبور به تسلیم شدن به خواست های دولت افغانستان خواهند شد. چون امریکا از وارد آوردن فشار بر پاکستان خودداری ورزید، روابط میان امریکا و کرزی نیز به سردی گرائید. سرانجام کرزی گفت که کلید صلح افغانستان در اختیار امریکا و پاکستان است و تا صلح در افغانستان برقرار نگردد، قرارداد امنیتی با امریکا را امضا نخواهد کرد.

اشرف غنی بعد از رسیدن به قدرت، در ابتدا راه متفاوت از کرزی را در پیش گرفت و تلاش نمود تا با نزدیک شدن با پاکستان، این کشور را ترغیب نماید تا طالبان را به میز مذاکره حاضر سازد اما چنین نشد. افشای خبر مرگ ملا محمد عمر موجب شد تا پاکستان نتواند نمایندگان طالبان را به مذاکرات چهارجانبه بیاورد و به این ترتیب روابط میان افغانستان و پاکستان بشدت تیره شد.

تا آنجا که مسئله به شورای عالی صلح بر می گردد، این شورا نقشۀ راهی را در نوامبر 2012 به زبان انگلیسی منتشر ساخت که به نظر می رسید به کمک و تفاهم با پاکستان ترتیب شده است. جالب این بود که تاریخ شروع پروسه آغاز سال 2012 تعیین شده بود اما طرح در نوامبر همان سال به نشر رسید. در آن طرح آمده بود:

«در سال 2015 طالبان، حزب اسلامی و سایر گروه های مسلح سلاح را بر زمین خواهند گذاشت و از حالت جنگی به حالت گروه های سیاسی تغییر شکل خواهند داد و بصورت فعال در پروسهء سیاسی مطابق به قانون اساسی به شمول انتخابات سهیم خواهند شد. سیستم سیاسی افغانستان دیموکراتیک و مبتنی بر مساوات خواهد بود که همه جهت ها برای رسیدن به اهداف خویش در یک همزیستی مسالمت آمیز و از طریق پروسهء سیاسی مطابق به قانون اساسی در آن سهم خواهند گرفت. نیروهای خارجی افغانستان را ترک خواهند گفت و تنها نیروی قانونی برای تامین امنیت و مصئونیت مردم افغانستان، نیروهای اردوی ملی و پولیس ملی افغانستان خواهد بود.»

در این طرح جدول زمانی در پنج قدم پیشبینی شده بود که از سال 2012 تا 2015 باید پیموده شود. عربستان سعودی به جای قطر به عنوان محل مذاکرات صلح پیشبینی شده بود و پاکستان باید در این مذاکرات نقش محوری را برای آوردن طالبان به میز مذاکره به عهده می گرفت. اما چون در این طرح، خروج نیروهای خارجی از افغانستان به عنوان یک شرط عمده ذکر شده بود، روی کاغذ باقی ماند.

شرط اصلی طالبان برای مذاکره با دولت افغانستان اینست که درقدم نخست باید تاریخ خروج نیروهای خارجی از افغانستان تعیین شده و قرارداد امنیتی افغانستان با امریکا لغو گردد.

بعد از آن باید مذاکرات بین الافغانی میان طالبان و دولت افغانستان آغاز گردد. همزمان با آغاز مذاکرات، در افغانستان باید آتش بس برقرار گردیده نیروهای خارجی هرگونه عملیات نظامی خود را متوقف سازند. حضور آنها تا زمان خروج کامل از افغانستان محدود به قرارگاههای شان باشد.

در مذاکرات روی تشکیل یک حکومت موقت توافق صورت گیرد تا مناطق تحت کنترول دولت و طالبان توسط یک ادارۀ واحد رهبری شود.

زندانیان از زندان ها آزاد شوند.

هیئتی به منظور نظارت بر آتش بس به توافق جانبین تشکیل گردد.

خارجی ها در این مذاکرات فقط می توانند نقش تسهیل کننده داشته باشند.

این مذاکرات درقدم اول در خارج از افغانستان اما در مراحل بعدی وهمگام با پیشرفت مذاکرات و با توافق جانبین در داخل افغانستان صورت گیرد.

یک کنفرانس بین المللی برای حمایت از پروسۀ صلح در افغانستان دایر گردد تا به جنگ های نیابتی در افغانستان پایان داده و از ادامۀ روند کمک اقتصادی به افغانستان اطمینان دهد. این کنفرانس باید در مورد سرنوشت جنگجویان خارجی که در صف طالبان اند نیز تصمیم بگیرد.

طوری که دیده می شود میان خواست های طالبان و حکومت افغانستان فاصله بسیار است و سکوت طالبان در برابر پیشنهاد صلح رئیس جمهور را باید حمل بر بی اعتنایی نمود نه توافق. به همین دلیل است که همزمان با کنفرانس پروسۀ کابل، طالبان تشکیلات جدید ولایتی این گروه را اعلام نمودند. کاری که در گذشته بیشتر به شکل سری صورت می گرفت و اعلام نمی شد. این کار را می توان آمادگی برای فصل جدید جنگ از جانب طالبان دانست.

در تشکیلات تازه اعلام شده از جانب طالبان، اکثریت با چهره های جدید است و از قدیمی ها نام کمتر کسی را می توان در لیست اعلام شده یافت. بعد از کشته شدن اختر محمد منصور، مسن تر ها جا را به جوانتر ها واگذار کرده و چهره های جوانتر از نسل دوم طالبان بیشتر در این تحریک میدان عمل و مجال تحرک یافته اند که به معنی رادیکال تر شدن تحریک طالبان تحت رهبری نسل جوان تر چون سراج الدین حقانی و مولوی یعقوب است.

از طرف دیگر ظهور پر ابهام داعش در افغانستان نیز طالبان را بیش از پیش در مورد استقبال از یک راه حل سیاسی برای بیرون رفت از جنگ و خشونت محتاط تر ساخته است. آنها گمان دارند که هرگونه تمایل به قبول حضور نیروهای خارجی در کشور به معنی فروپاشی طالبان و تقویت داعش خواهد بود.

حکومت افغانستان در داخل نیز به مشکلات فراوان مواجه است. مشکل مرکز با بلخ حل نشده و میان سران حکومت در مورد مسایل ساده تر از صلح با طالبان نیز اختلافات همچنان سرجای خود باقیست درحالیکه دعوت از طالبان به صلح نیازمند اجماع وسیع ملی بوده و تنها اعلام حمایت لفظی چند کشور شرکت کننده در کنفرانس کابل برای مجبور ساختن طالبان به پیوستن به پروسۀ صلح کافی نیست.

هرچند دولت افغانستان تلاش دارد تا پیوستن حکمتیار به دولت را به عنوان یک تجربۀ موفق از تفاهم و مصالحه قلمداد نماید اما تاکنون نشانه هایی از اینکه این کار مشوقی برای طالبان نیز به شمار آید، احساس نمی شود.
فارسی.رو
ارسال اين صفحه به دوستتان
برای چاپ
صفحه اول
اخبار
روسيه و افغانستان
افغانها مقيم روسيه
معرفی چهره ها
آسيای مرکزی
از منابع روسي
مصاحبه
عکس ها
Google

RSS

matlab@farsi.ru








© 2003-2007 نشريهء آزاد افغانی
كليه حقوق اين سايت متعلق به «افغانستان.رو» ميباشد
نظرات نویسندگان مقالات ممکن است مغایر با موضع اداره سايت باشد
استفاده از مطالب سايت با ذکر ماخذ آزاد است.
--2.1--