English |  فارسی |  Русский  
صفحه اول
اظهارات پرخاشگرایانه مسعود به اشرف غنی و حکومت
ترامپ یک دیپلومات کهنه کار را سفیر جدید امریکا در افغانستان معرفی کرد
تلاش عطامحمد نور برای چگونگی اعلام موجودیت اپوزیسیون جدید
قرارداد نظامی بزرگ روسیه و عراق
رسانه ها: جنرال دوستم قصد کودتا علیه دولت را داشت
آموزش و تجهیز قوای سرحدی افغانستان توسط قزاقستان
اعزام 400 نظامی روسیه به سوریه
حمله راکتی به خانه عبدالرب رسول سیاف
۵۰ قریه در شمال افغانستان بدست طالبان افتاد
رزمایش نظامی تاجیکستان در نزدیکی افغانستان با هدف جلوگیری از تروریستان
ملاقات سفرای حقوق بشر فدراسیون روسیه و ترکیه در مسجد جامع مسکو
قزاقستان بر نقش افغانستان در ایجاد صلح و ثبات در منطقه تاکید کرد
سقوط بخش‌هایی از مرکز ولایت بغلان در حمله طالبان به شمال افغانستان
تاپی به دروازه‌های افغانستان رسید
شروع رایزنی های حنیف اتمر با مقامات قزاقستان و ازبکستان
سفر معاون لاوروف به آمریکا
اشتباه محافظان محقق یک عروسی را به عزا تبدیل کرد
تعداد تلفات غیرنظامیان افغان در ۲۰۱۷ رکورد زد
استفاده از معتادان در جنگ با طالبان توسط پلیس افغانستان
رئیس سنای افغانستان اتهام حمایت از گروه‌های تروریستی را رد کرد
ارتش پاکستان با داعش، در نزدیکی مرز افغانستان وارد جنگ شد
صف‌بندی‌های پیش از وقت انتخاباتی در افغانستان
هشدار عطامحمد نور: خارجی‌ها پا را فراتر از مشاوره نگذارند
اسپنتا: دولت ضعیف افغانستان نتوانسته آمریکا را به اجرای توافقنامه امنیتی با کابل وادار کند
حکومت افغانستان آزادی‌های مدنی- سیاسی را با خطر مواجه ساخته است
‎ضمير كابلوف: ناتو درباره تمویل هوایی داعش در افغانستان توضیح دهد
بشیر احمد ته ینج: ما در هیچ دادگاهی حضور پیدا نمی کنیم
نمایندگان: امریکا با دخالت در پرونده دوستم، افغانستان را با خطر جنگ‌های داخلی مواجه می سازد
لاوروف: مذاکرات آستانه دستاوردهای مثبتی در سوریه دارد
سفر سرزده رئیس جمهور آلمان به بلخ
  صفحه اول/
افغانستان و روند پرشتاب تغییر در جهان
/6.1.2017
افغانستان و روند پرشتاب تغییر در جهان

وحید "مژده"

نظر نویسنده مقاله ممکن است مغایر با موضع سایت افغانستان.رو باشد.

در این اواخر نزدیک شدن قدرت های منطقوی بر سر مسئلۀ افغانستان و به خصوص نشست سه جانبه در ماسکو میان کشور های روسیه، چین و پاکستان، نگرانی های زیادی را در افغانستان به میان آورده است. رئیس مشرانوجرگه با انتقاد شدید از امریکا، واشنگتن را متهم کرد که با سیاست های غلط خویش، زمینه را برای مداخلۀ کشور های دیگر به خصوص فدارسیون روسیه در افغانستان مساعد ساخته است.

این نگرانی ها زمانی شدت گرفت که ضمیر کابلوف نمایندۀ خاص رئیس جمهور روسیه برای افغانستان و پاکستان گفت که روسیه وجود نه پایگاه امریکا در افغانستان را به هیچ صورت تحمل نمی کند. وی گفت که اگر روسیه در مکزیک پایگاه نظامی بسازد، آیا ایالات متحدۀ امریکا در برابر آن چه عکس العمل نشان خواهد داد؟

نگرانی های روسیه از حضور امریکا در افغانستان تازگی ندارد و بیاد داریم که در سال 2012 نیز ضمیر کابلوف گفته بود موضع امریکایی ها در مورد خروج نیروهای شان از افغانستان مبهم است. آنها از یک طرف وعده می دهند که در سال 2014 نیروهای خود را از افغانستان خارج می سازند اما از طرف دیگر خواستار امضای قرارداد امنیتی با افغانستان اند. این سخنان متناقض از جانب مقامات امریکایی موجب نگرانی فدارسیون روسیه است.

در مقابل عده ای در افغانستان از طریق رسانه ها تاکید بر این داشتند که افغانستان یک کشور مستقل است و حق دارد با هرکشوری بر بنیاد منافع ملی خویش قرارداد امضا نماید. مخالفت هر کشوری به این مسئله، دخالت در امور داخلی یک کشور مستقل و دارای حق حاکمیت ملی است.

چنین سخنانی ناشی از این باور بود که امریکا یکه تاز میدان تغییر در جهان است و دیگر هیچ قدرتی در این کرۀ خاکی یارای ایستادگی و مقابله با این قدرت را ندارد. دنیای دو قطبی و یا چند قطبی دیگر به گذشته پیوسته است.

کسانی که چنین باوری داشتند اکنون باید بپذیرند که جهان امروز، دیگر جهان سالهای اخیر قرن بیستم نیست. دولت افغانستان باید بپذیرد که جهان در حال تغییر است و اگر افغانستان نتواند خود را با این روند پرشتاب تغییر هماهنگ نسازد و هنوز هم به این باور باشد که افغانستان فقط با همراهی با امریکا می تواند به مشکلات و چالش ها مقابله نماید، اشتباه کرده است.

یکه تازی های امریکا در جهان و جنگ های جدیدی را که امریکا و متحدینش در جهان براه انداختند ناشی از غرور آنان بود. هدف از این جنگ ها و ویرانگری ها این بود که باید دنیا سیطره و هژمونی امریکا بر جهان را می پذیرفت و نظام جهانی که امریکا دیکته می کرد باید در جهان حاکم می شد.

از همان ابتدا گفته می شد که دنیای یک قطبی با یکه تازی های واشنگتن قابل دوام نیست و البته امریکا نیز این چالش را در نظر داشت و برای مقابله با آن از تمام توان خود بهره می جست. به عنوان مثال امریکا برای مقابله با قدرت روز افزون و رو به گسترش چین در جهان، با هندوستان نزدیک شد؛ باراک اوباما در سفر به دهلی جدید به صراحت گفت که هندوستان می تواند در کنترول قدرت چین در جهان، متحد نزدیک امریکا باشد و امریکا در این زمینه حاضر به هرگونه کمک و همکاری با هندوستان است.

در مقابله با فدراسیون روسیه، از همان آغاز فروپاشی اتحادشوروی در آخرین سالهای قرن گذشته، امریکا در صدد گسترش ناتو بسوی شرق بود و می خواست با مستقر کردن موشک های خویش در پولیند و جمهوری چک، روسیه را به محاصره بکشد اما روسها با این اقدام امریکا عکس العمل نشان دادند.

رویارویی امریکا در برابر فدراسیون روسیه در اوکراین برای نخستین بار دنیای یک قطبی واشنگتن را به چالش کشید. روسیه با یکجا ساختن شبه جزیرۀ کریمه به خاک خویش و حمایت از نیروهای طرفدار خود در اوکراین نشان داد که دوران بیطرفی این کشور در وقایع جهانی بسر آمده و ماسکو حاضر است تا با هرقدرتی حتی ایالات متحدۀ امریکا، بر سر منافع خودش در جهان به مقابله برخیزد.

امریکا و متحدینش مداخلۀ روسیه در اوکراین را به این دلیل که اوکراین در شرق اروپا در گذشته نیز کشوری تحت تاثیر روسیه بشمار آمده است، تاحدی تحمل کردند و با این جریان محتاطانه برخورد نمودند. آنها سعی کردند از طریق تعزیرات اقتصادی و پایین آوردن قیمت نفت در جهان که بزرگترین منبع در آمد صادراتی روسیه است، ماسکو را تحت فشار قرار دهند اما روسیه با مداخله در جنگ سوریه، معادلۀ این جنگ را به ضرر امریکا تغییر داد و چالش غیرمنتظره ای را بر تصمیم گیرندگان قصر سفید تحمیل کرد.

مداخلۀ روسیه در جنگ سوریه نشان داد که دیگر نمی توان نقش روسیه در وقایع بین المللی را نادیده گرفت؛ مداخلۀ نظامی مستقیم روسیه در جنگ سوریه و ناتوانی امریکا در برابر آن، امریکا را تحقیر کرد و به این معنی بود که دیگر امریکا نمی تواند یگانه قدرت در جهان باشد. روسیه بار دیگر به عنوان یک ابرقدرت در جهان قامت برافراشته که برای مقابله با آن باید امریکا تمهیدات جدیدی را جستجو نماید اما امریکا می داند که درگیری مستقیم نظامی امریکا با روسیه به جنگ جهانی سوم می انجامد که نه خود امریکا و نه هم متحدین امریکا در اروپا هرگز خواهان چنین جنگی که به نابودی جهان بیانجامد نیستند.

حربۀ تعزیرات اقتصادی می تواند تاحدی موجب مشکلات در روسیه گردد اما تجربه نشان داده که چنین کار به رشد تولیدات داخلی کمک می کند و در طولانی مدت می تواند برای کشور مواجه به تعزیرات، در جهت خودکفایی اقتصادی مفید باشد و در عین حال همکاری های جدید اقتصادی را به میان آورد که می تواند خلاف توقع باشد. چنانچه تعزیرات اقتصادی امریکا علیه فدراسیون روسیه، تاثیرات منفی بر اقتصاد کشور های اروپایی هم پیمان امریکا که با روسیه دادوستد تجارتی داشتند وارد آورد و برعکس رابطۀ اقتصادی روسیه با کشور هایی چون ایران، چین و حتی ترکیه را تقویت نمود.

از آنجایی که کشور های صادر کنندۀ نفت همه از پایین آمدن قیمت نفت صدمه دیده اند، روسیه برای مقابله با این وضع، همگرایی بیشتری با سازمان کشور های صادر کنندۀ نفت یعنی اوپک برقرار کرده است در حالیکه این سازمان در گذشته بیشتر منافع امریکا را در جهان لحاظ می کرد.

راه دیگری که فراروی امریکا قرار دارد، ایجاد مشکل برای فدارسیون روسیه در کشور هایی است که روسیه آنها را حوزۀ نفوذ خود می پندارد. این تلاش ها در اوکراین به نتیجۀ مطلوب نرسید و روسیه را با یک مقاومت قدرتمند مانند زمان مداخلۀ شوری سابق در افغانستان مواجه نساخت.

اما افغانستان جایی است که می تواند روسها را به مشکل مواجه سازد. در این رابطه جنگجویان حرکت اسلامی ازبیکستان که تا چند سال قبل اکثر گروه های اسلامگرای مسلح در آسیای میانه را تحت فرمان داشت می توانست کارآمد باشد اما هم پیمان بودن این گروه به القاعده، نزدیکی امریکا را با این گروه دشوار ساخته بود. غرور امریکا در سالهای اول حضور نظامی اش در افغانستان نیز موجب می شد تا همه گروه های جنگجو را هدف قرار دهد.

جنگ حرکت اسلامی ازبیکستان در وزیرستان با طالبان پاکستانی و کشته شدن طاهر یولداش رهبر این گروه در حملۀ یک طیارۀ بی سرنشین امریکایی در وزیرستان، حرکت اسلامی ازبیکستان را دچار چند دستگی و ضعف ساخت و نگرانی های ماسکو را از این گروه کاهش داد. پیوستن بقایای این گروه با داعش، آنها را در برابر طالبان قرار داد که به کشته شدن رهبران باقی ماندۀ آن و در نتیجه تضعف کامل آن انجامید.

روسیه نسبت به اوضاع افغانستان سخت حساس است. ماسکو یکی از دلایل حضور امریکا در افغانستان و وجود پایگاه های امریکایی در خاک افغانستان را بی ثبات ساختن آسیای میانه می داند. فدارسیون روسیه این مسئله را روشن ساخته که نگران گسترش دامنۀ قدرت داعش در افغانستان است و آنچه که این نگرانی را افزایش بخشیده، متهم بودن دولت افغانستان در روند داعش سازی است. فدارسیون روسیه به این باور است که دولت افغانستان این کارها را با هماهنگی با امریکا انجام می دهد.

در حالیکه دولت افغانستان با هماهنگی با امریکا و غرب در صدد است تا نام گلبدین حکمتیار را از لیست سیاه بیرون نماید، فدارسیون روسیه اعلام داشته که این کار را زیر بررسی دارد. یک دلیل این تاخیر شاید متناقض بودن مواضع حکمتیار و تلون مزاج وی در گذشته باشد که از وی یک شخصیت غیر قابل پیشبینی در تصامیم سیاسی ساخته است. گذشته از موضع گیری های ضد ونقیض حکمتیار در جریان جنگ های تنظیمی، او قبلا از القاعده و سپس از داعش اعلام جانبداری نمود و سپس از موضع خود عقب نشینی کرد. مقامات روسیه تغییر موضع امریکا در قبال حکمتیار را مشکوک ارزیابی می کنند؛ کسی که حتی در انفجار مرکز تجارت جهانی در نیویارک در فبروری 1993 از وی نام برده شده بود اما اکنون نامش از لیست سیاه حذف می شود. آیا وی بار دیگر با ماموریت ضد روسی به افغانستان آورده می شود؟

از طرف دیگر حکمتیار با مواضع تند خویش علیه ایران، این کشور را نیز علیه خود حساس ساخته است. امکان دارد که میان ایران و فدراسیون روسیه نیز در مورد حذف یا عدم حذف نام حکمتیار از لیست سیاه تبادل نظر صورت گرفته باشد.

از آنجایی که روسیه خواهان حذف نام بعضی از رهبران طالبان از لیست سیاه سازمان ملل متحد است، شاید دلیل به تعویق انداختن تصمیم روسیه در مورد حذف نام حکمتیار از لیست سیاه این باشد که ماسکو می خواهد همزمان با حذف نام حکمتیار، نام مذاکره کننده های طالب نیز از لیست سیاه حذف شود.
***

جهان بسرعت در حال تغییر است و در روندی چنین پرشتاب، افغانستان در قاب قرارداد امنیتی با امریکا میخکوب شده است. سیاست خارجی ما که باید حافظ منافع ملی ما باشد، دچار رکود وایستایی است و ما چشم براه تصامیمی هستیم که دیگران باید در مورد ما بگیرند.

اکنون بر زمامداران افغانستان است تا تصمیمی در خور و شایسته برای آیندۀ این کشور بگیرند در غیرآن گسترش جنگ های نیابتی این کشور را به پرتگاه نابودی کامل خواهد کشاند.
فارسی.رو
ارسال اين صفحه به دوستتان
برای چاپ
صفحه اول
اخبار
روسيه و افغانستان
افغانها مقيم روسيه
معرفی چهره ها
آسيای مرکزی
از منابع روسي
مصاحبه
عکس ها
Google

RSS

matlab@farsi.ru








© 2003-2007 نشريهء آزاد افغانی
كليه حقوق اين سايت متعلق به «افغانستان.رو» ميباشد
نظرات نویسندگان مقالات ممکن است مغایر با موضع اداره سايت باشد
استفاده از مطالب سايت با ذکر ماخذ آزاد است.
--2.1--